info - ervaringen - begeleiders - aanmelden

Retraite-ervaringen

Stilteretraite juli 2009
Zomerretraite augustus 2008

Stilteretraite juli 2009

“En dan gaan mensen erop uit om de hoge bergen te bewonderen, de machtige golven van de zee, de brede stromen van rivieren, de wijde oceaan en de banen van de sterren. Zij gaan bij zichzelf weg.”
Citaat uit “Confessiones” van Augustinus (396)

Gisteren wandelde ik met mijn vriend door de duinen en ik merkte aan mezelf hoezeer ik gericht was naar alles buiten me. Op de terugweg sprak ik af met hem om verder te gaan in stilte. Loopmeditatie maar dan iets sneller.
Ik observeerde hoe prettig het was om met mijn geest te zijn bij wat ik met mijn lichaam deed, namelijk lopen.
En hoe rustig het voelde om binnen in mezelf te blijven. En daar de gedachten en impulsen te volgen. En gek genoeg voelde ik me meer verbonden met hem, juist door dat stille naast elkaar lopen, waarin ik zijn aanwezigheid nog meer kon ervaren.

Ik voel altijd dat spanningsveld tussen het bij de ander (willen of moeten) zijn en bij mezelf (mogen)zijn.
Maar sinds de oefeningen in de stilteweek heb ik kunnen voelen dat juist door bij mezelf te zijn ik meer bij de ander kan zijn.
Er is een vollere aandacht,er wordt meer waar genomen. Want ik hoef niet bij mezelf weg te gaan .Ik blijf in contact met mezelf en kan daardoor ook meer met de ander in contact zijn.

De week was zeer interessant,een nieuw experiment voor mij. Spannend, kan ik het wel, een week lang niet praten, terwijl ik dat normaal zoveel doe?
De eerste twee dagen waren heel erg lastig en zwaar,de minuten gingen als slakken, de dag wilde niet om, alles vertraagde als was het stroop, en toch viel ik doodmoe op bed om tien uur ’s avonds.
Het zitten was fysiek lastig, pijnlijke knieën en rug, en de gedachten tolden over elkaar door mijn hoofd. Mijn hoofd zat vol en ik vond het irritant om daar zo mee geconfronteerd te moeten worden.
Waarom wilde ik dit ook al weer?

De reden waarom ik me had opgegeven was omdat ik meer concentratie wilde naar binnen. Het jaar ervoor had ik een yoga en meditatie week gedaan, maar dat ging gepaard met praten en ’s middags vrije tijd. Hierdoor verwaaide de ochtendconcentratie in socializen met de groep as usual.
Dit jaar wilde ik ’erin blijven’. Echt mezelf voelen zonder afleiding, mijn innerlijke wereld leren kennen door te observeren. Zeker omdat ik in mijn dagelijkse leven al zo naar buiten gericht ben in mijn functie als parttime docent op een middelbare school.

De laatste vier dagen gingen steeds beter. Het voelde vertrouwder, rustiger, logischer, de concentratie hield langer aan en het dagelijkse ritme wat eerst zo irritant traag aanvoelde begon weldadig aan te voelen. Ik begon er zelfs af en toe van te genieten.

“One thing at a time, on time, all the time”
Het grappige was dat mijn grootste inzichten deze week kwamen tijdens de corvee werkzaamheden zoals tijdens de wc’s schoonmaken en tafels dekken.
Tijdens deze handelingen werkte ik op routine (ik kende het immers wel) en daarom met veel geluid en snel.
Zonder aandacht.
Ik observeerde dat ik tijdens die klussen in mijn hoofd bezig was met het ‘willen’. Willen koffiedrinken daarna en dan…..of iets willen wat met de klus te maken had. Hierdoor floepte ik als het ware steeds uit het bestaande moment.
Juist tijdens het corvee merkte ik dat er extra aandacht nodig was om erbij te blijven, de handelingen waren al zo bekend.

Niet de handeling zelf is zo belangrijk maar de manier waarop ik die handeling uitvoer. Meestal ben je al zo met de actie zelf geïdentificeerd dat je niet eens ruimte hebt om de manier te observeren. Zoals de begeleider Joost het zei ”je kunt als je een geluid hoort ernaar toe gaan, je kunt ook naar het oor gaan dat het geluid hoort”.

De begeleider zag ieder van ons (12 mensen) iedere dag tien minuten op een vaste tijd. Een kort gesprekje over hoe het ging en wat er gaande was. En dan ’s avonds volgde een dhammatalk. Een uitleg over het boeddhisme en over ook over ons. Het was prettig omdat de dingen benoemd werden. Wij konden ons immers niet uitspreken naar elkaar.

Ik realiseer me na de retraite hoeveel ik dagelijks tegelijk doe en hoezeer ik met mijn gedachten overal bij ben, behalve meestal bij de handeling zelf. Steeds opnieuw betrap ik mezelf erop dat zodra mijn oog ergens op valt, ik daar direct mee bezig ga. En hoe moeilijk het is om terug naar de handeling te gaan.

Maar dat is de winst van deze stilteweek. Ik betrap me in ieder geval, ik zie het, zie wat ik doe. En voel dan een keuze. Door de her-innering aan de retraite word ik elke dag opnieuw herinnerd aan hoe het voelt samen te vallen met het moment zelf.
Volgend jaar zeker weer zo’n week!

Terug naar het begin van de pagina

Zomerretraite augustus 2008: ervaringen van deelnemers.

1. 2. 3

1. De retraite heb ik als bijzonder positief ervaren. Vanuit mijn werk heb ik aan diverse zelfontplooiingsactiviteiten deelgenomen, maar niet vaker werd mij op zo’n heldere manier duidelijk waar het in het leven werkelijk om draait. En dan niet zozeer op rationeel niveau, maar vooral op ervaringsniveau. Een erg bijzondere ervaring.

2. Het was de eerste keer dat ik in het Vipassana centrum in Groningen kwam om de zomerretraite te doen. Best spannend. Ik wist namelijk van tevoren dat ik met meerdere mediterenden op een zaal zou slapen en ook dat er weinig ruimte buiten zou zijn. Gelukkig was ik wel vertrouwd met de meditatieleraren Frits en Joost.

Eigenlijk is alles welkom tijdens een retraite. De prettige ervaringen maar ook de minder prettige ervaringen. Zij staan in dienst van de beoefening. En door opmerkzaam te zijn raak je vertrouwd met processen van kalmte, maar ook met processen van lijden. En dan doet het er niet toe waar je bent.

De ontvangst was hartelijk, de mensen die betrokken zijn bij het centrum stralen gastvrijheid uit, waardoor ik mij welkom voelde. Dit geldt niet alleen voor de meditatieleraren, maar ook voor degene die het ontbijt, de lunch en het diner verzorgde en voor hen die ondersteunende diensten verlenen, zodat de mediterenden vrij zijn om zich te concentreren op hun meditatie.

De meditatiezaal is ruim en de ramen kunnen wijd open, zodat het er fris kan blijven, ook ’s avonds bij het naar bed gaan. Het ritme van meditatie was helder en de inleidingen van Joost gaven mooie mentale voeding. Dat moedigde aan om te blijven mediteren. In de uitwisseling met de meditatieleraar wordt de voortgang van je meditatie besproken.

De kinderstemmen buiten – naast de school is een kinderspeelplaats – werden normaal om te horen; na verloop van tijd zo vertrouwd dat ‘horen’ centraal stond en niet meer de ergernis of de inhoud van wat je hoorde. De stilte ’s avonds won wel aan kwaliteit, afgezet tegen de luidruchtigheid van overdag, en ik signaleerde meer dan eens dat ik de stilte een welkome ervaring vond.

Naast meditatie in de grote zaal is er voldoende ruimte om in de kleine meditatiezaal te mediteren, of in het keukentje naast de kleine zaal; of buiten tussen het groen en het huis, lopend op het pad. Dat was bij mij favoriet als afwisseling tussen binnen en buiten, zodat ik fris kon blijven.

Ook al praat je niet met elkaar, loop en zit je met geloken en gesloten ogen, merk je de aanwezigheid van de andere mediterenden. Het is bemoedigend te ervaren dat ieder bezig is met lopen en zitten, corvee doet, eet, drinkt en slaapt. Op momenten dat je denkt ‘nu ga ik even liggen’, maar je ziet dat er een aantal mensen in de zaal mediteren, dan heb je een keuze moment: ‘wil ik echt even liggen, vanuit behoefte, of wil ik liggen vanuit luiheid, of zal ik maar beter doorgaan met mediteren?’.

De mede mediterenden houden je als het ware wakker in de opmerkzaamheid.
In het centrum in Groningen wordt dit versterkt, omdat je bij voortduring met elkaar in de ruimte bent. De huiselijkheid, persoonlijke sfeer, gastvrijheid en betekenisvolle inleidingen van de meditatieleraren maken, naast de eigen inzet, dat het mediteren op een prettige wijze kan verlopen.

Terug naar het begin van de pagina

3. Het is een maand na de retraite. De twee weken in stilte lijken soms ver weg, en tegelijk ook niet. Een van de dingen die me is bijgebleven is het gevoel van intimiteit en verbondenheid in het stille samenzijn met anderen, onbekenden. Meer in contact met mezelf, de mensen om me heen, en eigenlijk ook met het leven zelf. Het is geen jubelend blij gevoel, eerder een wat nuchter bescheiden gevoel van verbinding. Het lijkt alsof er door de vertraging, de stilte en het beoefenen van milde en open aandacht een hoop ruis en stof neerdwarrelt. En dat er daardoor meer ruimte komt om in contact te zijn met wat er is.

Het gaat niet vanzelf. Het kostte me een paar dagen om te wennen aan de nieuwe plek, nieuwe geluiden en het dagelijkse ritme en om te schakelen van druk bezig zijn naar niets hoeven. Zo in het begin merk ik dat er vooral veel moeheid en onrust is. Gedachten die heen en weer schieten over van alles en nog wat. Impulsen die opkomen. Snelle oordelen over wat ik zie of hoor of denk of voel. Door het steeds maar weer opmerken van hoe ik me voel en deze oordelen (“dit vind ik mooi/fijn, dat lelijk/vervelend”) en van verlangens (in koffie, koekje, slapen, etc.) en weerstanden (tegen geluiden, kou, stijve spieren, etc.) lijken deze beetje bij beetje minder sterk te worden.

Ik weet nog heel goed dat ik aan het begin van de week gek werd van alle geluiden buiten: het geschreeuw van kinderen op het naast gelegen schoolplein, scheurende brommers, hard pratende mensen ’s avonds laat op straat. Ik genoot van de momenten dat het even rustig was of als ik de vogels of wind hoorde. Zo aan het eind van de week liep ik buiten en vlak na elkaar hoorde ik het geschreeuw van kinderen en een paar vogels fluiten. Toen merkte ik, heel wonderlijk, dat ik me niet duidelijk irriteerde aan het ene geluid of genoot van het andere, dat ik geen sterke voor- of afkeur had. Dat gaf zo’n rust.

De begeleidende praatjes en gesprekken versterken het proces. Door de aanwijzingen, adviezen en uitleg over meditatie weet ik waar ik op kan letten en om bijvoorbeeld balans te vinden tussen te weinig of teveel concentratie, teveel of te weinig mijn best doen. Ook herken ik me vaak in wat wordt verteld. Daardoor kan ik makkelijker begrijpen wat ik zoal tijdens het mediteren tegenkom. En begin ik steeds beter patronen te zien in wat er gebeurt en hoe ik daar op reageer. Zo merkte ik in het begin, als iemand hard kuchte, dat ik boos werd. Een paar dagen later merkte ik dat daar nog een paar stappen tussen zitten. Door het harde geluid slaat mijn hart over. Dit schrikgevoel wil ik niet en dat neem ik die ander kwalijk. Toen ik het schrikgevoel begon op te merken, verdween de boosheid. En later werd zelfs het schrikgevoel minder en was er alleen het gekuch.

Nu ik thuis ben en de dag weer wordt ingenomen door werk, klusjes thuis en afspraken met vrienden, merk ik dat een deel van de opmerkzaamheid en concentratie is verdwenen. Maar er zijn meer momenten dat ik me zo even bewust ben van mijn houding, mijn ademhaling, mijn gemoedstoestand en neigingen om vanuit impulsiviteit of boosheid te reageren. Door dan de rem erop te zetten, maak ik meer constructieve keuzes, neem ik bijvoorbeeld even pauze, durf ik eerlijker naar anderen en mezelf te zijn. Dat voelt bevrijdend.

Terug naar het begin van de pagina